fbpx
ANTENA NOVA EPIZODA: Tramvaj broj 1: prvi prestonički tramvaj ✹ ANTENA NOVA EPIZODA: Tramvaj broj 1: prvi prestonički tramvaj ✹ ANTENA NOVA EPIZODA: Tramvaj broj 1: prvi prestonički tramvaj ✹ ANTENA NOVA EPIZODA: Tramvaj broj 1: prvi prestonički tramvaj ✹ ANTENA NOVA EPIZODA: Tramvaj broj 1: prvi prestonički tramvaj ✹ ANTENA NOVA EPIZODA: Tramvaj broj 1: prvi prestonički tramvaj ✹ ANTENA NOVA EPIZODA: Tramvaj broj 1: prvi prestonički tramvaj ✹ ANTENA NOVA EPIZODA: Tramvaj broj 1: prvi prestonički tramvaj ✹

Novi stambeno-poslovni objekti nastavljaju da brišu istoriju Beograda

Koji važni arhitektonski objekti su nestali sa mape Beograda do sada?

23. August 2023

U vikendu za nama, društvenim mrežama kao požar su se proširili snimci i fotografije na kojima se vidi rušenje starih zgrada na potezu od Slavije do Svetozara Markovića. No, te zgrade nisu nestale kao posledica požara (o takvim „slučajevima” neki drugi put), već da bi svoje mesto „ustupile” stambeno-komercijalnom objektu „King’s Circle Residences“.

Naime, kompanija „Maison Royale“, čiji je suvlasnik fudbaler Dejan Stanković, ovim potezom označila je početak izgradnje kompleksa sa oko 200 stanova u četiri lamele, sa pratećim spa centrom i dečjom igraonicom i velikim brojem garaža, restorana, prodavnica, kancelarija. Tako su, pod snažnim naletima bagera, počele da nestaju sto godina stare zgrade koje su do 2020. godine bile zaštićene od strane gradskog Zavoda za zaštitu spomenika.

Izvor: N1

Izvor: NovaS

Jedna od njih je zgrada Građanske štedionice u Ulici Svetozara Markovića 43, izgrađena 1929. godine po projektu arhitekte Stevana Tobolara, simbol ekonomskog uspona Beograda XIX veka. Kako su nedeljnik Vreme i  N1 preneli, u pitanju je zgrada koja je , „primer poznog akademizma, monumentalne fasade sa simetričnim balkonima, kolosalnim stubovima, isturenim vencom ukrašenim cvetnim ornamentima i figurom rimskog boga trgovine i putovanja Merkura, na centralnom delu“.

Foto: Nikolina Radovanović

Srušena je i stara zgrada Gradske štedionice iz 19. veka, koja se nalazila u neposrednom komšiluku – na samoj raskrsnici ulica Svetozara Markovića i Kralja Milana.

U istoj ulici na broju 47 nalazi se još jedna zgrada planirana za rušenje, zidana po projektu Milana Zlokovića, iz predratnog perioda, izgrađena 1927. godine. Do nje je zgrada kafane „Manjež“, takođe Tobolarov projekat iz 1934, o čijem opstanku se, kako navodi portal Mašina, takođe spekuliše.

Portal N1 pojašnjava da se zgrada nekadašnjeg „Manježa“ po svežim podacima Sekretarijata za urbanizam i građevinske poslove Grada Beograda ne nalazi na parceli na kojoj je predviđena izgradnja luksuznog stambeno-poslovnog kompleksa, ali da za nju na renderima koje je objavio investitor nema mesta. Isto je i sa stambenom zgradom u Ulici kralja Milutina 26, koju je tridesetih u duhu modernizma projektovao Valerij Staševski.

Donedavno je na ovom potezu postojala i čuvena poslatičarnica „Zlata”, osnovana 1946. godine.

Prethodnih godina, takođe su rušeni istorijski i arhitektonski važni objekti za Beograd, kako bi se raskrčio put divljem investitorskom urbanizmu. Predratna kuća u Mišarskoj ulici je srušena dan nakon što joj je istekao status kulturnog dobra pod prethodnom zaštitom, a ista sudbina zadesila je i zgradu u ulici Janka Veselinovića broj 10, iako je u postojećem Planu generalne regulacije pomenuti objekat bio naveden kao posebno vredan.

Izvor: N1

Za potrebe gradnje „Beograda na vodi” 2018. godine počelo je i uklanjanje zgrade magacina Francusko-srpske banke iz 1922. godine u Ulici Hadži Nikole Živkovića, iako je bilo najava da će ova građevina, kao i zgrada „Iskre” u blizini, biti sačuvana.

Zgrada Instituta „Goša” u Ulici Milana Rakića na Zvezdari takođe je srušena u novembru 2022. godine. Iste godine porušen je i hotel „Dom” u Ulici Kralja Milutina, zdanje sagrađeno 1929. godine.

Foto: Marko Dragoslavić, FoNet

U novobeogradskom Bloku 9a do današnjih dana nije se održala ni zgrada Ikarusa, nekadašnje fabrike aviona, na čijem ulazu se nalazila spomen-ploča posvećena „drugovima iz Ikarusa koji su dali svoje živote od 1941 do 1945. godine”.

Arhitektura, duh i istorija starog Beograda sve brže i češće se ruše pred pritiskom kapitala i investitora, čineći da glavni grad izgleda jednolično, neautentično i sivo. Rekonstrukcija i restauracija kao da više ne postoje, a kada i do njih dođe, postoji velika opasnost da će dovesti do rezultata sličnim zgradi Pošte u Savskoj, koja je prešla ne tako dug put od jedne od najlepših zgrada prestonice do izbledele ukockane građevine koja nikome nije privlačna.

I ne, gorenavedeni slučajevi ne predstavljaju rušenje neuglednih udžerica koje narušavaju izgled grada. Reč je o spomenicima kulture i zgradama sa izuzetnim istorijskim značajem koje su dugo odolevale rušenjima zbog statusa zaštićenih objekata koji su uvažavale. No, u današnjem vremenu izgleda da su prestale da budu važne. Jer u Beogradu ne postoji dovoljno šoping molova, poslovnih zgrada i preskupih stanova, zar ne?

Naslovna fotografija: Nikolina Radovanović

Preporučeni tekstovi

Svetski dan laboratorijskih životinja

Svetski dan laboratorijskih životinja

Kako bi se okončale patnje životinja koje se koriste za testiranje u laboratorijama širom sveta od 1979. godine, svakog 24. aprila, obeležava se Svetski dan laboratorijskih životinja

Pratite nas na:

0 Comments

Submit a Comment

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su označena sa *