Festival Slobodna zona, koji je počeo juče, i ove godine donosi izbor filmova koji otvaraju prostor za dijalog, razmišljanje i preispitivanje stvarnosti u kojoj živimo. Iako su okolnosti u kojima se festival održava bile izazovne, zahvaljujući podršci autora, producenata, distributera i bioskopa, publika ipak ima priliku da pogleda naslove koji pomeraju granice i nude drugačije perspektive. Ove godine u skladu sa aktuelnom društvenom situacijom zadržana je jedino Nagrada publike, te će gledaoci moći da glasaju putem QR kodova dostupnih u bioskopima, na društvenim mrežama i zvaničnom sajtu festivala.
U nastavku izdvajamo pet filmova koje ne bi trebalo da propustite na ovogodišnjoj Slobodnoj zoni.
Stavi dušu na dlan i hodaj
„Stavi dušu na dlan i hodaj“ moj je odgovor, kao filmske autorke, na neprestani masakr nad Palestincima. Čudo se dogodilo kada sam upoznala Fatem Hasonu. Ona je postala moje oči u Gazi, gde je pružala otpor dok je dokumentovala rat, a ja sam postala veza između nje i sveta — iz njenog „zatvora u Gazi“, kako ga je sama nazvala. Održavale smo tu liniju života skoro godinu dana. Delići zvuka i piksela koje smo razmenjivale pretvorili su se u film koji sada gledate. Ubistvo Fatem 16. aprila 2025. godine, u izraelskom napadu na njenu kuću, zauvek je promenilo njegovo značenje. – Sepide Farsi.
Iranska rediteljka Sepide Farsi doživela je revoluciju sa trinaest godina, sa šesnaest je bila zatvorena kao disidentkinja, a svoju domovinu napustila je sa osamnaest. Od tada živi u Parizu, gde je studirala matematiku, bavila se fotografijom i snimila oko petnaest filmova — dokumentarnih, igranih i animiranih.
Pisma iz Melna
U novembru 1992. godine, rasistički napadi zapaljenim bombama u nemačkom gradu Melnu (Mölln) zauvek su promenili živote Ibrahima Arslana i njegove porodice. Sedmogodišnji Ibrahim je preživeo požar, ali je tragično izgubio sestru, rođaku i baku. Nakon tragedije, grad je primio stotine pisama solidarnosti, koja su arhivirana i potom zaboravljena gotovo tri decenije. Upletena u Ibrahimovo potresno putovanje ponovnog otkrivanja i susrete sa troje autora tih pisama, ova davno zaboravljena svedočenja stvaraju snažan vizuelni most između prošlosti i sadašnjosti. Film prati Ibrahima i njegovu braću i sestre, nudeći osetljiv prikaz trajne traume koja i danas oblikuje njihove živote. Boreći se protiv rasizma i zalažući se za žrtve, Ibrahim je pronašao način da svoju bol pretoči u akciju, dok se njegov brat Namik i dalje bori sa emocionalnim ožiljcima prošlosti. Pisma iz Melna ne samo da pojačavaju glasove preživelih i žrtava, već i otkrivaju davno zaboravljena pisma podrške i saosećanja. Film donosi novu perspektivu sećanja – pomerajući fokus na priče preživelih, dajući im prostor i priznanje koje zaslužuju.
Domaći teren
Lidija Zelović prikazuje svoju raseljenu porodicu u Holandiji još od 1993. godine, kada su pobegli iz ratom razorenog doma u Sarajevu. Njen filmski esej otkriva dualnost s kojom svi migranti žive: šta je, zapravo, „dom”? Time autorka skreće pažnju na uznemirujuće društvene i političke promene u Holandiji, koje prepoznaje iz svoje rodne (raspadnute) Jugoslavije. Koristeći porodični filmski arhiv, Zelovićeva naporedo prikazuje scene iz svakodnevnog života — razgovore o politici i fudbalu nedeljom s roditeljima i bratom, odrastanje svog sina, praznike „kod kuće” u Bosni — sa političkim događajima u Holandiji, poput političkih ubistava, skandala povezanih s diskriminacijom od strane vlade, rastuće društvene polarizacije i društvenih nemira i prihvatanja radikalno desničarske politike u središtu vlasti. Home Game nnudi ponekad duhovit, često konfrontirajući, ali uvek iskren pogled u život Lidije Zelović, koji funkcioniše kao ogledalo savremene političke klime u Holandiji, ali i u mnogim drugim zemljama sveta.
Vude, ti si pobijedio
Priča o usponu i padu jedinog jugoslovenskog dobitnika Oskara, Dušana Vukotića. Kada je njegov Surogat postao prvi neamerički animirani film nagrađen Oskarom, Vukotić je ostao u Zagrebu ne sluteći da se piše istorija svetske animacije. Oskar ga je učinio veličinom u kulturnim krugovima, ali i metom zavisti manje talentovanih kolega. Vukotić je bio poznat kao radoholičar, posvećen radu, uz podršku supruge Lile Andres Vukotić, koja se odrekla glumačke karijere da bi bila uz njega. Devedesetih, sa stvaranjem nove države, doživio je poniženje kada mu je zabranjen ulaz u Zagreb film, atelje u kojem je proveo život. Taj trenutak simbolično je označio promjenu njegovog statusa. Kroz ovaj lični, ali i društveni portret, film nas vodi kroz ključna društveno-politička dešavanja tog vremena, kao i značaj na globalnoj sceni kinematografije tako male zemlje kao što je Jugoslavija, i odlaskom svega toga u etar, kada je počelo njeno raspadanje.
Mačke
Miša je tih dečak koji živi u srpskom imigrantskom naselju u Cirihu. Jednog dana pronalazi napušteno mače i stavlja ga u svoj ranac. Kod kuće, brak njegovih roditelja se raspada, što sve teže podnosi. Tata je srećan zbog mačeta, ali mama želi da ga izbaci iz kuće. Nakon burne porodične svađe, Miša ga krije ispod stepenica i pokušava da natera drugu uličnu mačku da mu bude majka. U školi, njegova učiteljica se sastaje s roditeljima, a Miša tada po prvi put iskreno progovara – tečno na nemačkom jeziku, koji njegova majka ne razume. Mače je sada veoma bolesno i Miša odlučuje da ga se odrekne kako bi „spasio“ porodicu. Dvoumio se da li da okonča njegovu patnju dok se mače bori za poslednji dah. Prvi put u životu, Miša donosi samostalnu odluku – da ga ne ubije. Sada je spreman da započne svoje prvo ljudsko prijateljstvo sa tihom švajcarskom devojčicom koja sedi pored njega.
0 Comments